بررسی تجدید حیات طبیعی گونه های چوبی در درختزارهای دامنه جنوبی البرز

مجله جنگل ایران تابستان 1389; 2(2):113-125

بررسي تجديد حيات طبيعي گونه هاي چوبي در درختزارهاي دامنه جنوبي البرز

(مطالعهموردي: حوضه آبخيز سد لتيان(

 

 هومن روانبخش           دانشجويدكترايجنگلداريدانشكدهمنابعطبيعي،دانشگاهتهران

 محمدرضا مروی مهاجر   استادگروهجنگلداريدانشكدهمنابعطبيعي،دانشگاهتهران

 وحید اعتماد                استاديارگروهجنگلداريدانشكدهمنابعطبيعي،دانشگاهتهران

 

 

 

چکیده

در ارتفاعات ناحيه رويشي ايران و توراني، به ويژه شيب هاي جنوبي البرز، رويش هاي جنگلي ارزشمندي وجود دارد که متاسفانه در بسياري از نقاط تخريب شده يا به صورت کم پشت و پراکنده درآمده اند. اين رويش ها در بسياري از نقاط با کاهش يا توقف تجديد حيات روبه رو هستند. آگاهي از وضعيت فعلي تجديد حيات و گرايش آن، مشکلات موجود و نيازهاي مرتبط با احيا از جمله ضروريات برنامه ريزي براي حفاظت، احيا و توسعه اين جنگل هاست. به اين منظور، اين پژوهش در حوضه آبخيز سد لتيان انجام گرفت. براي بررسي کمي زادآوري از روش آماربرداري نواري بر اساس تيپ هاي جنگلي استفاده شد. اين بررسي نشان داد که با وجود تخريب هاي صورت گرفته، تجديد حيات طبيعي در اين رويشگاه ها وجود دارد. بيشترين تراکم زادآوري در تيپ ارس به همراه شيرخشت و راناس و کمترين تراکم مربوط به تيپ ارس خالص است. تيپ اول داراي سه اشکوب و سيماي درختي و درختچه اي است، اما تيپ دوم فاقد اشکوب درختچه اي متمايز و سيماي تخريب شده است که آثار بارز چراي دام در آن مشاهده مي شود. 33 درصد زادآوري ها با منشا بذر و 45 درصد آنها ريشه جوش بوده اند (منشا بقيه قابل تشخيص نبود). براي گونه هاي ارس، راناس، بنه و پلاخور، زادآوري جنسي (دانه زاد) بر زادآوري غيرجنسي(ريشه جوش) غلبه داشته است، در حالي که براي زرشک، نسترن، سماق، نارون و سيب، بيشتر زادآوري هاي موجود غيرجنسي بوده اند. 46 درصد زادآوري هاي شمارش شده تحت حمايت گياه پرستار يا صخره بوده اند. تجديد حيات گونه هاي شيرخشت، پلاخور و راناس بيش از ديگر گونه ها به حفاظ و پرستار وابسته است. تجديد حيات گونه هاي موجود به جز پلاخور و سيب (با توجه به شرايط رويشگاهي)، کيفيت قابل قبولي دارد.

كليد واژه: تجديد حيات، البرز جنوبي، ارس، توالي پسرونده، ريشه جوش

 

دریافت مقاله

دریافت شماره تابستان 1389; 2(2) مجله جنگل ایران

 

 

IRANIAN JOURNAL OF FOREST SUMMER 2010; 2(2):113-125

 

NATURAL REGENERATION OF WOODY SPECIES IN WOODLANDS OF SOUTHERN SLOPES OF ELBORZMOUNTAINS (CASE STUDY: LATIAN WATERSHED)

 

RAVANBAKHSH H.*,MARVI MOHAJER M.R.,ETEMAD V.

FACULTY OF NATURAL RESOURCES, UNIVERSITY OF TEHRAN, I.R. IRAN

h.ravanbakhsh[at]gmail.com

 

Abstract

 

There are some valuable forest stands on the mountains of Irano-Turanian phytogeographic region, especially on the southern slopes of the ElborzMountains. Unfortunately they are destroyed in many places and regeneration has been reduced or stopped in most stands. Studying the current condition and the trend of regeneration, its problems and needs of reclamation are necessary to conserve, restore and develop these forests. So this research was carried out in Latian watershed. The method of strap inventory based on forest types was used. The results showed that, natural regeneration exists in these forests, in spite of the human disturbances. The most density of regeneration is in types Juniperus with Cotoneaster and Cerasus and the least one is in type Juniperus. The first type has three stories and a tree-shrub face, but the second one doesn’t have the shrub storey and is like a disturbed stand with the effects of over-grazing. The origin of 33% of regenerations is seed and for 45% is shoot (the origin of others was not detectable). Regenerations of Juiperus excelsa, Cerasus microcarpa, Pistacia atlantica and Lonicera nummularifolia are mostly from the seed but Berberis spp., Rosa spp., Rhus coriaria, Ulmus sp. and Malus orientalis are mostly from the root (Suckers). 46% of regenerations have been supported by auxiliary species or rocks. Among them Cotoneaster spp., Lonicera nummularifolia and Cerasus microcarpa are more than other species. Generally healthiness of seedlings and saplings is acceptable except Lonicera and Malus (in regard to stand properties).

 

Keyword: REGENERATION, SOUTHERN ELBORZ, JUNIPERUS EXCELSA, REGRESSIVE SUCCESSION, ROOT SHOOT

/ 0 نظر / 23 بازدید