سیلاب از کجا آمد؟

بارندگی های روزهای پایانی تیرماه علی رغم اینکه شکر و شادمانی برای ایرانیان به دنبال داشت، باعث رنج و اندوه برخی هموطنان و ایجاد خسارات و تلفاتی نیز شد. بعد از این حوادث جامعه و رسانه ها به دنبال مقصر بودند و انگشت اتهام به سوی سازمان هواشناسی، ستاد بحران و ... رفت اما اگر ریشه و منشا اتفاقات را بجوییم، به فرایند نادرستی می رسیم که مدتی است در جریان بوده و مقصراصلی آنهایی هستند که در این فرایند نادرست نقش داشته اند یا علی رغم مسئولیت هایشان دربرابر آنچه رخ می داده، سکوت کرده اند. و اما فرایند نادرستی که منشا ایجاد سیل بوده:

1- بهم ریختن نظام طبیعی رودها: برداشت شن و ماسه از بستر و حواشی رودخانه، تغییر مسیر رودها، ساخت و ساز در حریم رودها، لایروبی غیرضروری توام با تخریب بستر رودها، تخلیه زباله و نخاله در رودخانه ها، قطع درختان و درختچه های حاشیه رودها (که خود عامل اصلی ثبات خاک اطراف رودها هستند) و تخریب پوشش گیاهی و اکوسیستم طبیعی رودخانه ها.

2-تخریب پوشش گیاهی مرتعی و یا جنگلی بالادست: تغییر کاربری جنگل ها و مراتع، چرای بی رویه و بیش از حد توان و ظرفیت مراتع، چرای دام در جنگل ها، قطع درختان جنگلی و ازبین بردن پوشش گیاهی کف جنگل، از بین رفتن هوموس و لاشبرگ کف جنگل، توریسم ناپایدار و ساخت و ساز به جای طبیعت گردی.

3. معادن و تخریب گسترده خاک در اراضی اطراف رودخانه و اراضی کوهستانی بالادست: سیلاب توام با گل و لای که ویرانی آورید، نتیجه نابودی پوشش گیاهی، تخریب خاک و معادن شن و ماسه ای است که در بالادست به جان کوه ها و جنگل ها افتاده اند. خاک تخریب شده و بی ثبات ناشی از فعالیت معادن روباز، پس از بارندگی شسته شده و گل و لای حاصل به رودخانه جاری شده که نتیجه آن افزایش چندین برابری حجم آب و قدرت تخریبی آن است.

اگر خیلی زود جلوی ادامه این روند معیوب گرفته نشود، اگر همچنان کوه ها، جنگل ها و مراتع به بهانه های گوناگون تخریب شوند، در آینده شاهد وقایع ناخوشایندی به مراتب فجیع تر و دردناک تر خواهیم بود.

 

/ 0 نظر / 26 بازدید