ایراداتی بر آخرین نسخه لایحه منابع طبیعی منتشر شده در اسفند 91

ماده 30- ...

1- به کار بردن واژه "قطعی" بعد از واژه "واگذاری"،  بیانگر این است که واگذاری اگر به صوری که غیرفطعی باشد امکانپذیر است. این درحقیقت یک کانال برای انواعی از واگذاری  اراضی مهم منابع طبیعی مانند جنگل ها و بیشه ها و ذخیره گاه های جنگلی باز می کتد که در  نهایت راهی پیش پای زمین خواران و سوء استفاده کنندگان می گشاید. تجارب اینچنینی در گذشته بسیار است. لازم به ذکر است واژه "قطعی" در نسخه اولیه لایحه نبوده و در اصلاحات اضافه شده است.

2-"مراتع مشجر با تاج پوشش پنجاه درصد(50%) و بالاتر" عبارت صحیحی نیست زیرا مشخص نمی کند منظور تاج پوشش درختی است و یا تاج پوشش مرتعی و اگر اینگونه تفسیر شود که منظور تاج پوشش درختی است، سطح وسیعی از جنگل های کشور از جمله جنگل های زاگرس، ایران تورانی و خلیج عمانی که تاج پوشش کمتر از 50 درصد دارند، از شمول این ماده خارج شده و قابل واگذاری می شوند. اگر تفسیر بر اساس تاج پوشش مرتعی یا مجموع تاج درختی و مرتعی باشد نیز از آنجا که "مرتع مشجر" در این قانون تعریف نشده است، باز بسیاری از جنگل های کشور از جمله بخش اعظم جنگل های زاگرس به عنوان مرتع مشجر با تاج پوشش کمتر از 50% محسوب شده و قابل واگذاری می شوند

بنابراین این عبارت  می بایستی به این صورت اصلاح شود:

"مراتع مشجر و مراتع با تاج پوشش پنجاه درصد (50%) و بالاتر"

ماده 10- ...

1- برای جلوگیری از تفسیر به رای و برداشت های سلیقه ای و سوء استفاده زمین خوران و فرصت طلبان لازم است تبصره ای به این مضمون اضافه شود:

تبصره 11- هرگونه واگذاری موارد مندرج در ماده 30 این قانون شامل جنگلها، بیشه‌های طبیعی، مراتع درجه یک، مراتع مشجر و مراتع با تاج پوشش پنجاه درصد (50%) و بالاتر، بوستان‌های جنگلی طبیعی و جنگلهای دست کاشت عمومی، ذخیره‌گاههای جنگلی و مرتعی و باغ های گیاهشناسی ممنوع است.

2-کوهستان ها از مهمترین اراضی کشور و مولد آب، این مایه حیات که دارای ارزش استراتژیک برای کشور و نظام است، می باشند، لذا لازم است تبصره ای به این مضمون اضافه شود:

تبصره12- به منظور حفاظت از آب و خاک و حفظ پایداری سیستم های هیدرولوژیک و اراضی مولد آب کشور، واگذاری کوهستان های کشور و اراضی کوهستانی با ارتفاع بیش از 1800 متر از سطح دریا (رقم دقیق با جمع بندی شرایط در کل کشور) و نیز دامنه های با شیب بیش از 20 درصد ممنوع است.

 

ماده 12- ...

با توجه به وجود مواد مکرر در زمینه واگذاری اراضی، وجود این ماده لزومی ندارد و می تواند کانالی برای تصرف اراضی اطراف روستا با اهداف سودجویانه مانند ویلاسازی ها و زمین خواری و استفاده از ارزش افزوده زمین باشد به ویژه شرایطی که برای واگذاری ذکر شده کاملا در این جهت است و شایسته است این ماده حذف شود. همچنین:

1- تبصره1 مبنی بر واگذاری مناطق چهارگانه متناقض با اصول حفاظت محیط زیست بوده زیرا مناطق حفاظت شده بر اساس معیار و اصول و ارزشهایی انتخاب شده اند و عوض کردن آنها با اراضی دیگر یا جایگزینی معنا ندارد و  در نفس عمل متناقض با اصل حفاظت است. واگذاری این مناطق به هر عنوان می بایست ممنوع باشد. شایسته است که قانون به جای پرداختن به بحث واگذاری بخشهایی از مناطق حفاظت
شده،  به خروج مراکز انسانی از پارک های ملی و مناطق حفاظت شده بپردازد.

در ضمن این تبصره در محتوا مغایر با ماده 16 است زیرا ماده 16 اصل "واجد اهمیت حفاظت از تنوع زیستی" را به عنوان عامل انتخاب برشمرده است و عقلا جایگزینی و جابجایی این مناطق ناقض اهداف مذکور است.

2- تبصره 2 کامل نیست و می بایست به اینصورت تکمیل گردد:

تبصره 2- واگذاری جنگل(اعم از طبیعی یا دست‌کاشت ایجاد شده از محل اعتبارات عمومی)، بیشه‌های طبیعی، مراتع درجه یک، مراتع مشجر و مراتع با تاج پوشش پنجاه درصد (50%) و بالاتر، ذخیره‌گاههای جنگلی و مرتعی و باغ های گیاهشناسی در افزایش محدوده موضوع این ماده ممنوع می باشد.

 

 ماده 44- ...

تبصره 5 به جا و کاملا صحیح است اما نکته مهم اینکه در بسیاری از جنگل های خارج از شمال تاج پوشش به سختی به 50 درصد می رسد بنابراین شایسته است شرط تاج پوشش حذف شود. از سوی دیگر بهتر است به دلیل اهمیت ذخایر ژنتیکی جنگلی و مرتعی کشور "رویشگاه های گونه های ذخیره گاهی و ذخیره گاه های جنگلی و مرتعی" هم اضافه شود. بنابراین: 

تبصره 5- صدور پروانه اکتشاف و بهره‌برداری در داخل جنگلهای شمال و جنگلهای سایر مناطق، رویشگاه های گونه های ذخیره گاهی و ذخیره گاه های جنگلی و مرتعی، زیست بومهای حساس و زیست بومهای کوهستانی مولد آب(با تشخیص سازمان) ممنوع است. در موارد خاص و حساس یا اضطرار، مورد باید به تصویب هیأت وزیران برسد.

 ضمن اینکه در ماده مذکور مشخص نیست شرط تاج پوشش فقط به جنگل های سایر مناطق برمیگردد یا به جنگل های شمال هم مربوط است.

 

ماده 51- ...

پایدارسازی و تثبیت بستر و کناره‌های این رودخانه‌ها با عملیات سازه ای که در این ماده آمده منجر به تخریب اکوسیسنم طبیعی رودخانه، تنوع زیستی و گونه های گیاهی و جانوری اکوسیستم های حساس حاشیه رودخانه ها می شود، ضمن اینکه به نظر می رسد این ماده نیز این هدف را نداشته و وجود ضمیر "این" در قبل از واژه رودخانه، نشان می دهد منظور رودخانه های خاصی بوده که با حذف یا جابجایی مواد قبل، ابهام در متن ماده قانونی ایجاد شده است. بنابراین این ماده در وضعیت کنونی منافات با اصول توسعه پایدار و حفاظت از تنوع زیستی دارد و باید به این ترتیب اصلاح شود:

ماده 51- پایدارسازی و تثبیت بستر و کناره‌های رودخانه‌ها در قالب طرح مصوب سازمان، درحوزه‌های آبخیز توسط اشخاص حقیقی و حقوقی بایستی با حفظ اکوسیستم طبیعی رودخانه و تنوع زیستی انجام شده  و اولویت با عملیات بیولوژیک باشد.

 

/ 2 نظر / 43 بازدید

جای تاسف داره این بی توجهی به منابع طبیعی یک ملت !گاهی یک تصمیم چقدر میتونه تاثیر گزار باشه و بخش گسترده ای رو تحت الشعاع قرار بده و وای بر ان وقتی که تصمیم غلط واشتباهی گرفته بشه. این بی توجهی چه سهوأ باشد و چه به عمد به هیچ وجه قابل بخشش و چشم پوشی نیست. برای کشور ما با این اب و هوا و موقعیت جغرافیایی حفاظت از یک بوته کوچک هم بسیار ضروری ست.

عباس محمدی

درود لطفا یادداشت زیر را بخوانید و نظر دهید: http://mountainwatch.persianblog.ir/post/2045/ سال شاد و سبزی پیش رویتان باشد.