جنگلهای هیرکانی

جنگلهای شمال ایران ( جنگلهای هیرکانی یا خزری ) با مساحت کنونی در حدود یک ملیون و هشتصد و چهل و هشت هزار هکتار در حاشیه جنوبی دریای خزر و در امتداد دامنه های شمالی رشته کوه البرز از استارا درغرب تا گلیداغی در شرق قرار گرفته اند . البته در گذشته سرتاسر جلگه های شمال ( حدفاصل دریای خزر تا البرز ) را نیز شامل می شده است . تخریب انسانی از دو حاشیه فوقانی و پایینی جنگل در دهه های اخیر کاهش قابل توجه سطح این جنگلها را در پی داشته است.

 از لحاظ تقسیم بندی جهانی این جنگلها جزء جنگلهای پهن برگ خزان کننده با اقلیم نیمه مدیترانه ای مرطوب هستند. میانگین بارندگی سالیانه از 600 میلیمتر در شرق ( گرگان ) تا دو هزار میلیمتر در غرب جنگلها ( بندر انزلی ) در نوسان است . بر اساس روش آمبرژه نیمرخ شمالی البرز از جلگه به سمت ارتفاعات بالاتر دارای اقالیم مرطوب معتدل , مرطوب سرد ( بالاتر از 2000 متر ) و اقلیم ارتفاعات فوقانی ( بالاتر از 2500 متر ) می باشند . گاهی اوقات اقلیم مرطوب معتدل که مخصوص ارتفاعات پایین و کوهپایه هاست در ارتفاعات بالاتر نیز وارد می شودجوامع جنگلی ناحیه رویشی هیرکانی : جوامع جلگه و ارتفاعات پایین ( عمدتا بلوط شمشادستان , توسکاستان , توسکا لرگستان , جامعه انجیلی ), دامنه های متوسط ( عمدتا انجیلی ممرزستان , بلوط ممرزستان ) , دامنه های مرتفع ( راشستان و راش - ممرزستان ) و جوامع ارتفاعات فوقانی و مرز جنگل ( شامل گونه های غالب اوری , لور , سرو سابینا و کامونیس ) . جوامع راش - مشهورترین و گسترده ترین گونه درختی جنگلهای کوهستانی شمال - کلیماکس بخش وسیعی از جنگلهای هیرکانی را به خود اختصاص داده اند ؛ در زیر تصاویری از جوامع راش ایران مشاهده می شود. بطور کلی جنگلهای شمال ایران دارای 80 گونه درختی، 50 گونه درختچه ای ، و صدها گونه علفی یکساله و چند ساله هستند . از مشهورترین درختان آن می توان راش ، بلوط ، توسکا ، ممرز ، افرا ، انجیلی ، نارون ، زبان گنجشک ، گیلاس وحشی ، بارانک ، سرخدار ، نمدار ، شمشاد ، لرگ ، لیلکی ، خرمندی ، آزاد ، انجیر و ... را نام برد .از درختچه های این جنگلها نیز ازگیل زالزالک ، زغال اخته ، الوچه وحشی ، انار ، جل ، خاس ، کوله خاس ، سیب وحشی و ... قابل ذکر هست.

چهره متفاوتی از این جنگلها نیز در اذربایجان شرقی و در منطقه ارسباران به چشم میخورد که به عقیده برخی جنگلشناسان مستقلا با نام جنگلهای ارسباران در طبقه بندی جنگلهای ایران یاد می شود.

/ 0 نظر / 6 بازدید